Testy

Przez długie lata PRS kojarzył się z określonym rodzajem gitarowej elegancji. Starannie wyprofilowane korpusy, efektowne klonowe topy, charakterystyczne znaczniki w kształcie ptaków i instrumenty, które równie dobrze wyglądały w rękach bluesowego wirtuoza, jak i gitarzysty rockowego. Seria Tekton pokazuje, że amerykański producent postanowił nieco zmienić priorytety.

Historia wzmacniaczy gitarowych bywa przedstawiana jako nieustanny marsz w stronę coraz większej mocy, czystszego brzmienia i bardziej rozbudowanych możliwości. Jest w tym jednak pewien paradoks. Wiele urządzeń, które dziś uważa się za szczególnie wartościowe, powstało w czasach, gdy producenci próbowali wyeliminować dokładnie te cechy, za które gitarzyści później je pokochali.

Jeszcze kilkanaście lat temu zaawansowany delay w podłogowym formacie był urządzeniem, które potrafiło wzbudzić zazdrość właścicieli całych rackowych systemów efektowych. Dzisiaj gitarzysta może zmieścić w pedalboardzie więcej algorytmów, pamięci i mocy obliczeniowej, niż dawniej oferowało profesjonalne studio. Pojawia się tylko pytanie, ile z tych możliwości rzeczywiście potrzebujemy.

Telecaster nigdy nie był instrumentem szczególnie skomplikowanym. Dwie przystawki, kilka potencjometrów, prosty korpus i konstrukcja, która od ponad siedemdziesięciu lat opiera się kolejnym próbom ulepszania. Troy Van Leeuwen uznał jednak, że można dołożyć do tego zestawu jeszcze sześć strun. Co ciekawe, rezultat wcale nie sprawia wrażenia eksperymentu przeprowadzonego wyłącznie dla efektu wizualnego.

Relicowanie instrumentów jest zjawiskiem trochę absurdalnym. Kupujemy nową gitarę, a następnie płacimy producentowi za to, żeby wyglądała tak, jakby ktoś grał na niej przez czterdzieści lat w zadymionych klubach. Jeszcze ciekawiej robi się wtedy, gdy proces ten trafia do segmentu budżetowego.

Kiedy kilka lat temu pojawił się pierwszy Positive Grid Spark, jego największą siłą nie był konkretny model wzmacniacza ani sama liczba efektów. Ważniejszy był pomysł, że cyfrowy system gitarowy może przestać zachowywać się jak urządzenie wymagające wieczoru z instrukcją obsługi. Rodzina Spark szybko rozrosła się o kolejne wzmacniacze. Brakowało jednak najbardziej oczywistej wersji: całego systemu bez głośnika, zamkniętego w obudowie, którą można położyć na podłodze. Spark Pedal jest dokładnie tym.

Efekty zmiany wysokości dźwięku zaczynają się zwykle niewinnie. Oktawa w dół, oktawa w górę, może tercja albo kwinta, a jeśli ktoś chce zaszaleć – pedał ekspresji i efekt w stylu Whammy.

Gitara podróżna przez lata oznaczała kompromis. Krótsza menzura, dziwna ergonomia, instrument przypominający bardziej narzędzie do ćwiczeń w hotelowym pokoju niż coś, co naprawdę chciałoby się podłączyć do wzmacniacza. Donner w modelu HUSH X Pro próbuje ten schemat odwrócić. Nie pyta, jak mała może być gitara. Pyta raczej, ile rzeczy da się jeszcze w nią wcisnąć.

Nazwisko Larry’ego Carltona przywołuje raczej ES-335, jazz-rockową elegancję i dźwięki dopieszczone do ostatniego półtonu. Sire X1 ma dwa mocne humbuckery, 24 progi, tremolo i sylwetkę, której bliżej do sali prób młodego metalowego zespołu niż sesji ze Steely Dan. Najdziwniejsze jest jednak to, że ta kombinacja całkiem dobrze się broni.

Cyfrowy reverb potrafi dziś przekonująco udawać niemal wszystko, od małego pokoju po katedrę, która nigdy nie istniała. Crazy Tube Circuits odpowiada na to rozwiązaniem znacznie mniej wyrafinowanym technologicznie: wkłada do obudowy trzy prawdziwe sprężyny. White Whale Junior nie próbuje jednak wygrać wojny na liczbę algorytmów. Chce po prostu przypomnieć, dlaczego gitarzyści zakochali się w sprężynowym pogłosie ponad sześćdziesiąt lat temu.

Jeszcze niedawno tysiąc złotych wystarczał na kilka kostek albo przyzwoity multiefekt do ćwiczeń. Dziś Mooer dorzuca do tej kwoty modelowanie wzmacniaczy, ładowanie IR-ów, profile NAM, looper, automat perkusyjny, osiem przełączników nożnych, pedał ekspresji i akumulator. Brzmi jak lista życzeń. Problem w tym, że spełnianie wszystkich życzeń naraz bywa trudniejsze niż ich wpisanie do specyfikacji.

Relic ma swoich wyznawców i przeciwników. Jedni widzą w nim charakter instrumentu, inni coś w rodzaju fabrycznie podartych jeansów za dopłatą. Harley Benton proponuje trzecią drogę: wygląd gitary z historią, ale za pieniądze, przy których trudno długo obrażać się na jej brak autentycznej przeszłości.